Οι Προκλήσεις του 2026 για την Ευρωπαϊκή Τυποποίηση και τα Εργασιακά Δικαιώματα

Η ΣΕΚ συμμετείχε στην 21η συνεδρίαση της Επιτροπής Τυποποίησης της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUC), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 23 Απριλίου 2026 στο Λουξεμβούργο. Εκπρόσωπος της ΣΕΚ στην Επιτροπή Τυποποίησης της ETUC ήταν ο Γενικός Γραμματέας της ΟΕΚΔΥ – ΣΕΚ, Γιώργος Κωνσταντίνου.

Η Επιτροπή Τυποποίησης της ETUC έθεσε τις βάσεις για μια νέα στρατηγική παρέμβασης. Το 2026 αναδεικνύεται σε έτος-ορόσημο, καθώς η αναθεώρηση του Κανονισμού 1025/2012 και η ραγδαία εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης επανακαθορίζουν τι σημαίνει «ασφάλεια» και «δίκαιη εργασία».

Η πρόσφατη δημόσια διαβούλευση για την αναθεώρηση του Κανονισμού Τυποποίησης ανέδειξε μια ανησυχητική ανισορροπία: ενώ οι επιχειρήσεις κυριαρχούν στις διαδικασίες, η συμμετοχή των συνδικαλιστικών οργανώσεων περιορίζεται στο ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό του 1,89%.

Η ETUC απαιτεί και προωθεί την ενίσχυση της συμμετοχής όλων των εμπλεκομένων, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, για τη διαμόρφωση δίκαιων και αντικειμενικών προτύπων, τονίζοντας ότι τα τεχνικά πρότυπα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των εργαζομένων.

Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση (66%) αναφέρει σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση εναρμονισμένων προτύπων, γεγονός που καθιστά επιτακτική την απλούστευση των διαδικασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα, τον κοινωνικό έλεγχο και τη δίκαιη μεταχείριση των εργαζομένων.

Η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκτέλεση εργασιών αποτελεί πλέον πραγματικότητα, με αποτέλεσμα ο ανθρώπινος παράγοντας να εκτοπίζεται από πολλές δραστηριότητες. Η ETUC διεκδικεί πρότυπα που θα διασφαλίζουν ότι αποφάσεις για προσλήψεις ή αξιολογήσεις δεν θα λαμβάνονται αποκλειστικά από αδιαφανείς αλγορίθμους.

Η προστασία από την «ψηφιακή αυθαιρεσία» και η καταπολέμηση των αλγοριθμικών διακρίσεων αποτελούν κορυφαίες προτεραιότητες για τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και τη δίκαιη μεταχείριση των εργαζομένων.

Στον τομέα των κατασκευών, η νέα «Πράξη για τις Κατασκευαστικές Υπηρεσίες» (Construction Services Act) στοχεύει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και στην ενίσχυση της κινητικότητας. Η πρόταση για μια πανευρωπαϊκή κάρτα εργοταξίου αποτελεί δίκοπο μαχαίρι: από τη μία πλευρά μπορεί να βελτιώσει τον έλεγχο της συμμόρφωσης με τους κανόνες ασφάλειας, από την άλλη όμως απαιτεί στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, ώστε να μην οδηγήσει σε απορρύθμιση της εργασίας.

Παράλληλα, η ETUC συνεχίζει να πιέζει για ουσιαστικές βελτιώσεις στην Υγεία και Ασφάλεια στους χώρους εργασίας, με αυστηρότερα πρότυπα για τον προστατευτικό εξοπλισμό, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα ζητήματα ψυχικής καταπόνησης και την εφαρμογή σύγχρονων προτύπων εργονομίας.

Η εδραίωση νέων μορφών απασχόλησης, όπως η τηλεργασία, δημιουργεί νέα δεδομένα. Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν, ιδιαίτερα για τους νέους που εισέρχονται σε μια αγορά εργασίας όπου οι θέσεις απειλούνται από την αυτοματοποίηση και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η ETUC έχει θέσει ως στόχο για το 2026 κάθε νέο τεχνικό πρότυπο να συνοδεύεται από:

  1. Υποχρεωτική διαβούλευση με τους εργαζομένους.
  2. Απόλυτο σεβασμό στη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια.
  3. Διαφανείς δείκτες για την κοινωνική απόδοση των επιχειρήσεων.

Η ενημερωτική εκδήλωση που προγραμματίζεται στην Κύπρο τον Απρίλιο του 2027, στο οίκημα της ΣΕΚ, θα αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για τους εργαζομένους να κατανοήσουν και να εμπλακούν σε αυτές τις κρίσιμες εξελίξεις, οι οποίες καθορίζουν το μέλλον.