30 Οκτωβρίου 2026

Οι συμμετέχοντες στην Παγκύπρια Συνδιάσκεψη της ΣΕΚ, έχουν διεξέλθει των πρόσφατων εξελίξεων και των εκκρεμοτήτων που αφορούν τα εργασιακά θέματα και την κοινωνικοοικονομική πολιτική, και έχουν ληφθεί οι εξής αποφάσεις: 

1. Μεταρρύθμιση συνταξιοδοτικού

Η ΣΕΚ υπήρξε εξαρχής υπέρμαχος μιας συνολικής και ολοκληρωμένης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, η οποία θα ενισχύει τις συνταξιοδοτικές παροχές τόσο των υφιστάμενων, όσο και των μελλοντικών συνταξιούχων.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, παρέμεινε συνεπής στις τρεις βασικές αρχές που είχαν τεθεί από την πρώτη στιγμή, με τη σύμφωνη γνώμη των Κοινωνικών Εταίρων, σε συνάρτηση με την προϋπόθεση της διατήρησης της βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων:

• Καμία αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης.
• Καμία αύξηση των εισφορών, πέραν των ήδη συμφωνημένων.
• Καμία μείωση των υφιστάμενων ή μελλοντικών συντάξεων.

Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων για τους τέσσερις πυλώνες της μεταρρύθμισης, η ΣΕΚ κατέθεσε συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις, με στόχο την ενίσχυση των εισοδημάτων των χαμηλοσυνταξιούχων και τη διασφάλιση της επάρκειας των συντάξεων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην οικονομική βιωσιμότητα της μεταρρύθμισης, καθώς και στην παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου και διαφανούς πλαισίου επενδυτικής διαχείρισης του αποθεματικού του Ταμείου.

Ψηλά στις προτεραιότητες της ΣΕΚ βρίσκεται επίσης η περαιτέρω ενίσχυση των συνταξιοδοτικών παροχών και η διασφάλιση επαρκών εισοδημάτων για τους συνταξιούχους, μέσω της οριζόντιας και υποχρεωτικής εφαρμογής του θεσμού των Ταμείων Προνοίας. Η εφαρμογή αυτή θα πρέπει να διασφαλίζει πλήρως, και χωρίς να υποκαθιστά, τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας και τα δικαιώματα που έχουν κατακτηθεί μέσα από την ελεύθερη συλλογική διαπραγμάτευση.

Η ΣΕΚ έχει αποδείξει έμπρακτα τη στήριξή της στη μεταρρύθμιση, συμμετέχοντας ενεργά και εποικοδομητικά στις διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν το 2021, συνεχίζοντας την προσπάθεια για θετική ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος.

Για να μπορέσει το αποτέλεσμα να είναι επωφελές, για το σύνολο των συνταξιούχων και, ως εκ τούτου, αποδεκτό από τη ΣΕΚ, θα πρέπει να προϋπάρχουν, πέραν από τις πιο πάνω αρχές, και οι εξής βασικές ρυθμίσεις:

• Περαιτέρω ενίσχυση της κοινωνικής στήριξης του κράτους προς τους χαμηλοσυνταξιούχους (Πυλώνας 0), λαμβάνοντας υπόψη πως 35% βρίσκεται κάτω ή κοντά στο όριο της φτώχειας.
• Ενσωμάτωση στη μεταρρύθμιση, τόσο του Πυλώνα 2 που αφορά τα Ταμεία Προνοίας, όσο και του Πυλώνα 3, ως συμπληρωματική και ιδιωτική συνταξιοδοτική ασφάλιση.
• Διασαφήνιση όλων των εκκρεμοτήτων που αφορούν τον Πυλώνα 1, σε ότι αφορά την αναθεώρηση της νομοθεσίας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, συμπεριλαμβανομένων και παραμέτρων που διέπουν τη θεσμοθέτηση του δικαιώματος, όπως και του χρόνου αναπροσαρμογής του ύψους της σύνταξης, με βάση τις πρόσθετες συνεισφορές.
• Επαρκής διαχείριση της αναλογιστικής αναπροσαρμογής (12%), τόσο στη βασική όσο και στην αναλογική σύνταξη, με τρόπο που η τελική ρύθμιση να οδηγεί στην πλήρη άρση της επιβάρυνσης, χωρίς να διαφοροποιείται το ισχύον συνταξιοδοτικό όριο.
• Αποκατάσταση της αδικίας που υφίστανται οι άντρες, που έχουν καταστεί χήροι πριν την 1^η Ιανουαρίου 2018, και οι οποίοι δεν έχουν ισότιμο δικαίωμα με τους υπόλοιπους, σε ότι αφορά το δικαίωμα πρόσβασης στη σύνταξη της συζύγου τους.
• Ολοκλήρωση του διαλόγου για τη διαχείριση και επενδυτική πολιτική του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με στόχο την κατάληξη σε σαφείς όρους εντολής και τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα εγγυάται τη βιώσιμη ανάπτυξη του Ταμείου και κυρίως, τη διασφάλιση των μελλοντικών γενιών.

Πριν από την έγκριση του νομοσχεδίου από το Υπουργικό Συμβούλιο, η ΣΕΚ καλεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να λάβει υπόψη τις πιο πάνω εισηγήσεις, όπως και το αναλυτικό υπόμνημα που έχει καταθέσει η ΣΕΚ στο Υπουργείο Εργασίας, έτσι ώστε η μεταρρύθμιση να είναι κοινωνικά δίκαιη και ισορροπημένη.

Με την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή, η ΣΕΚ καλεί όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα όπως διασφαλίσουν την επίτευξη μιας συνολικής μεταρρύθμισης, η οποία θα δημιουργεί τις αναγκαίες και ικανές συνθήκες για επάρκεια στις συντάξεις, συνυπολογίζοντας πως, οι αλλαγές δεν θα αφορούν μόνο τα επόμενα μερικά χρόνια, αλλά και τις επόμενες πολλές γενιές.

• Πολιτική αιτημάτων για το 2027

Η πολιτική αιτημάτων της ΣΕΚ για τις συλλογικές συμβάσεις που θα ανανεωθούν εντός του 2027 καθορίζεται ως ακολούθως:

• Διάρκεια συλλογικών συμβάσεων: Διετής διάρκεια ως γενική αρχή, χωρίς να αποκλείεται η σύναψη τριετών συμφωνιών, όπου υπάρχει η δυνατότητα εξασφάλισης ικανοποιητικά υψηλών συνολικών πακέτων συμφωνίας.
• Μισθολογικές αυξήσεις: Διεκδίκηση αυξήσεων ύψους 3,5%, με παράλληλο καθορισμό ελάχιστου ποσού αύξησης, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική στήριξη των χαμηλόμισθων εργαζομένων. Σε κάθε περίπτωση θα αξιολογούνται η γενικότερη εικόνα και οι οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησης ή του κλάδου.
• Ταμεία Προνοίας: Διεκδίκηση περαιτέρω αύξησης του ύψους των εισφορών στα Ταμεία Προνοίας.
• Ταμεία Ευημερίας: Διεκδίκηση βελτίωσης του ποσοστού συνεισφοράς στα Ταμεία Ευημερίας, με στόχο την αύξησή του στο 1%.
• Ακρίβεια

Η ΣΕΚ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη και ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών, η οποία επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά και οδηγεί σε ουσιαστική μείωση της αγοραστικής δύναμης και των πραγματικών εισοδημάτων των εργαζομένων.

Οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων πρώτης ανάγκης, το διαρκώς αυξανόμενο κόστος των καυσίμων και της ενεργειακής διαχείρισης, όπως και το υψηλό κόστος στέγασης δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις στα νοικοκυριά, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη την καθημερινή διαβίωση σημαντικής μερίδας της κοινωνίας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και πέραν από τα έκτακτα μέτρα που κατά διαστήματα λαμβάνονται, θα πρέπει να υπάρξει συγκεκριμένη και μέσο-μακροπρόθεσμη στρατηγική, συμπεριλαμβανομένων των βελτιώσεων των μισθολογικών απολαβών των εργαζομένων, έτσι ώστε να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη και βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας, σε συνάρτηση με την ποιότητα και την αξιοπρέπεια στην εργασία και σε συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής.

• Επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων

Η ΣΕΚ χαιρετίζει την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων της Τριμερούς Τεχνικής Επιτροπής για την ετοιμασία Σχεδίου Δράσης με στόχο την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, καλεί την κυβέρνηση, όπως καταθέσει αμέσως, και τη Βουλή των Αντιπροσώπων όπως προχωρήσει στην ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2022/2041 στην εθνική νομοθεσία, διαμορφώνοντας ένα ουσιαστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει την επέκταση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, με στόχο την επίτευξη ποσοστού κάλυψης τουλάχιστον 80%, επιφέροντας επάρκεια στους μισθούς.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η υποχρέωση του κράτους όπως, προχωρήσει στην εφαρμογή της συμφωνημένης προϋπόθεσης για εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις, είτε αυτές χρηματοδοτούνται από δημόσιους, είτε από Ευρωπαϊκούς πόρους.

• Ωριαία απόδοση Εθνικού Κατώτατου Μισθού

Η ΣΕΚ αναμένει την εφαρμογή της δέσμευσης της Κυβέρνησης, έναντι των συνδικαλιστικών οργανώσεων, για τον καθορισμό της ωριαίας απόδοσης του Εθνικού Κατώτατου Μισθού, όπως αυτή επιβεβαιώνεται και μέσα από τους όρους εντολής που έχουν δοθεί στην αρμόδια Επιτροπή Αναθεώρησης.

Επιπρόσθετα, θεωρεί επιβεβλημένη την ενσωμάτωση της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ) στον Εθνικό Κατώτατο Μισθό, επιπρόσθετα από την όποια περαιτέρω βελτίωση, ώστε να διασφαλίζεται η διατήρηση της αγοραστικής του δύναμης μέχρι την επόμενη αναθεώρησή του.

• Αναθεώρηση της Στρατηγικής Απασχόλησης Εργαζομένων από Τρίτες Χώρες

Η έλλειψη εργατικού δυναμικού που παρατηρείται σε τομείς της αγοράς εργασίας, σε συνάρτηση με την απορρύθμιση που έχει επέλθει μονομερώς σε ότι αφορά τη Στρατηγική Απασχόλησης Εργαζομένων από Τρίτες Χώρες, έχει, δυστυχώς, οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη χορήγηση αδειών απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, κατάσταση την οποία εκμεταλλεύεται μερίδα εργοδοτών.

Ως αποτέλεσμα, παρατηρείται σοβαρή υποβάθμιση της λειτουργίας και του ρόλου των Τεχνικών Επιτροπών, αδυναμία διενέργειας ουσιαστικών ελέγχων αναφορικά με τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των εργαζομένων, παρέκκλιση από την εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων, καθώς και ελλιπής αξιολόγηση των σχετικών αιτήσεων.

Παράλληλα, το φαινόμενο της ενοικίασης και υπενοικίασης εργαζομένων έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, συμβάλλοντας στην απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και στη συμπίεση των μισθών και των εργασιακών ωφελημάτων.

Η ΣΕΚ καλεί τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων να αξιοποιήσει τον καθορισμό συνάντησης των κοινωνικών εταίρων για συζήτηση του θέματος, και να εξετάσει σοβαρά την αναθεώρηση της υφιστάμενης Στρατηγικής Απασχόλησης Εργαζομένων από Τρίτες Χώρες, καθώς η μέχρι σήμερα εφαρμογή της επιβεβαιώνει, δυστυχώς, τις ανησυχίες που είχε εκφράσει η ΣΕΚ.

Καλεί επίσης το Υπουργείο Εργασίας, να εφαρμόσει αυστηρά τις πρόνοιες των κανονισμών για την εφαρμογή των πρότυπων κανόνων στις δημόσιες συμβάσεις, μέσα από την πλήρη εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων